Na jednych z konferencyjnych warsztatów wspólnie z uczestnikami stworzyliśmy grę edukacyjną z pomocą AI. Zaczęliśmy od pomysłu i zasad, a skończyliśmy z czymś, w co można było rzeczywiście zagrać w przeglądarce. Bez ręcznego pisania kodu.
Wróciłem do tego doświadczenia z myślą, że szkoda byłoby poprzestać na jednej grze. Skoro możemy zbudować własny teleturniej, to dlaczego nie statki do nauki współrzędnych, matematyczną walkę ze smokiem albo chemiczny pokój zagadek? A przede wszystkim: jak zrobić to tak, żeby gra naprawdę pomagała w nauce i nie wymagała od nauczyciela znajomości programowania?
Z tych pytań powstał mój nowy, bezpłatny e-book „ZagrAIj! Gry na lekcję, które zbudujesz ze sztuczną inteligencją”. Ma 92 strony i jest pomyślany jako poradnik do wykorzystania przy komputerze, a nie zbiór pomysłów, które dobrze brzmią, lecz trudno je zrealizować.
36 form gier, instrukcje i prompty, Konstruktor Gier oraz gotowe przykłady. Materiał udostępniam bezpłatnie w folderze na Dysku Google.
Przejdź do folderu i pobierz e-book ↗Najpierw spróbuj zagrać
Zanim opowiem o zawartości e-booka, proponuję krótki eksperyment. Poniżej znajdziesz pięć gier, które przygotowałem z pomocą AI. Otwórz dowolną z nich w przeglądarce, zagraj kilka tur i zastanów się, do jakiego tematu ze swoich lekcji mógłbyś lub mogłabyś dopasować tę samą mechanikę.
Koło Wiedzy
Teleturniej z ukrytym hasłem, obracającym się kołem, punktacją i wirtualnym prowadzącym. Gra jest przeznaczona dla 2–4 drużyn, najlepiej na dużym ekranie dotykowym. Można do niej wprowadzać własne hasła.
Na lekcji: Powtórka pojęć, nazw, definicji i słownictwa — szczególnie wtedy, gdy zależy Ci na wspólnej aktywności przy tablicy.
Zagraj w „Koło Wiedzy” ↗Obrońcy Ułamkowa
Cała klasa walczy ze smokiem Ułamkożercą. Uczniowie odpowiadają na pytania o ułamki, podnosząc kartki A, B, C lub D. Siła zaklęcia zależy od liczby poprawnych odpowiedzi, więc zwycięstwo jest wspólne.
Na lekcji: Matematyka w klasie 5; dobry przykład gry kooperacyjnej, w której nie trzeba dzielić uczniów na rywalizujące drużyny.
Zagraj w „Obrońcy Ułamkowa” ↗Bitwa na Współrzędne
Dwie drużyny rozgrywają matematyczne statki na układzie współrzędnych. Poprawna odpowiedź daje prawo do strzału, a miejsce trafienia wybiera się za pomocą pary (x, y).
Na lekcji: Matematyka w klasie 7; powtarzanie odczytywania i zapisywania współrzędnych w sytuacji, w której każda kolejna decyzja ma znaczenie.
Zagraj w „Bitwa na Współrzędne” ↗Wielkie Sprzątanie
Gra dla młodszych uczniów. Z góry ekranu spadają nazwy odpadów, które trzeba przeciągnąć do właściwych pojemników. Po pomyłce pojawia się wyjaśnienie, a prowadzący może odczytywać nazwy na głos.
Na lekcji: Edukacja przyrodnicza w klasie 2; ćwiczenie klasyfikowania i zasad segregowania odpadów na tablicy dotykowej.
Zagraj w „Wielkie Sprzątanie” ↗Zamknięte Laboratorium
Chemiczny pokój zagadek. Uczniowie rozwiązują pięć zadań, z których każde daje cyfrę kodu otwierającego drzwi laboratorium. Podpowiedzi są dostępne, ale kosztują dodatkowy czas.
Na lekcji: Chemia w klasie 7; zespoły 3–5-osobowe ćwiczą łączenie wiedzy z różnych zagadnień i wspólne rozwiązywanie problemów.
Zagraj w „Zamknięte Laboratorium” ↗Te przykłady bardzo się od siebie różnią, choć wszystkie powstały na podobnej zasadzie: najpierw opisujemy, czego ma dotyczyć gra i jak ma działać, a dopiero później prosimy AI o zbudowanie aplikacji.
Co znajdziesz w e-booku?
Nie chciałem przygotowywać wyłącznie katalogu efektownych ekranów. Zależało mi, żeby po lekturze nauczyciel potrafił samodzielnie zaprojektować grę do własnej klasy, nawet jeśli wcześniej nigdy nie tworzył aplikacji.
- 36 form gier w 10 rodzinach — od teleturniejów i gier słownych przez statki, domino, pokoje zagadek i gry kooperacyjne aż po strategie i aktywności ruchowe. Każda forma ma opis zasad, zastosowanie dydaktyczne, przykłady dla różnych etapów edukacji i prompt startowy.
- Instrukcje pracy z narzędziami AI — pokazuję, jak podejść do tworzenia gier w Claude, ChatGPT, Gemini i Canvie oraz jak zapisać grę w postaci samodzielnego pliku HTML.
- Budowanie dobrych promptów — od krótkiego zamówienia do pełnej specyfikacji: uczniowie, sprzęt, zasady, punktacja, treści, wygląd, prowadzący, panel nauczyciela i warunki, które gra musi spełnić.
- Testowanie i poprawianie — lista kontrolna przed lekcją, sposoby zgłaszania błędów oraz prompty do rozbudowy i przerabiania już gotowej gry.
- Praca z klasą i projekty uczniowskie — jak zaangażować wszystkich, co zrobić po zakończeniu rozgrywki i jak zaprosić uczniów do projektowania gier dla innych.
Przykłady obejmują edukację wczesnoszkolną, klasy 4–6, klasy 7–8 i szkoły ponadpodstawowe. W wielu miejscach wystarczy zmienić temat i poziom trudności, zostawiając mechanikę gry bez zmian.
Konstruktor Gier: od pomysłu do gotowego promptu
Przy tworzeniu e-booka szybko okazało się, że szczegółowy prompt może mieć kilkaset słów. Nie każdy ma ochotę składać go za każdym razem od początku. Dlatego przygotowałem również bezpłatny Konstruktor Gier.
Wybierasz formę gry, klasę, przedmiot, temat, sposób grania i dodatkowe funkcje. Konstruktor składa z tych ustawień pełny prompt, który możesz skopiować do wybranego narzędzia AI. Możesz też wyjść od jednego z gotowych przykładów i zmienić w nim tylko te elementy, których potrzebujesz.
Nie trzeba wiedzieć, jak zaprojektować całą aplikację. Zacznij od kilku wyborów, wygeneruj prompt i potraktuj go jako punkt wyjścia do własnej gry.
Przejdź do Konstruktora Gier ↗A jeśli chcesz zacząć od czegoś naprawdę prostego?
Wcale nie musisz od razu projektować teleturnieju z animowanym prowadzącym i kilkoma drużynami. Na pierwszą próbę wybrałbym grę w pary: pojęcie i definicja, ułamek i jego zapis procentowy albo wzór i nazwa związku chemicznego.
Możesz zacząć choćby od takiego polecenia:
To dopiero pierwsza wersja. Po jej uruchomieniu sprawdź, czy gra naprawdę działa, czy pary są poprawne i czy można ją wygodnie obsługiwać na szkolnym sprzęcie. W e-booku pokazuję, jak dopisywać kolejne wymagania i poprawiać błędy bez samodzielnego programowania.
Gra ma pomagać w uczeniu się, nie tylko robić wrażenie
Bardzo łatwo zachwycić się ruchomą planszą, efektami dźwiękowymi i punktacją. Tylko że samo zainteresowanie grą nie oznacza jeszcze, że uczniowie czegoś się nauczyli.
Dlatego proponuję zaczynać od jednego prostego pytania: co uczniowie mają umieć po tej aktywności? Jeśli chcę utrwalić słownictwo, wybiorę inną formę niż wtedy, gdy zależy mi na argumentowaniu, rozwiązywaniu problemów czy współpracy.
Warto też pamiętać o uczniach, którzy nie lubią rywalizacji lub potrzebują więcej czasu. Można wyłączyć licznik, grać wspólnie przeciwko zadaniu, dopuścić rozmowę w parach albo zmienić zasady punktowania. Gra ma być podporządkowana klasie, nie odwrotnie.
Przed lekcją: rozegraj całą grę, sprawdź odpowiedzi, przetestuj punktację i uruchom ją na docelowym ekranie. Nie wpisuj do promptów danych osobowych uczniów. Model może napisać działający kod, ale nie przejmuje od nauczyciela odpowiedzialności za poprawność treści.
A co, gdyby gry projektowali uczniowie?
Jeden z ciekawszych rozdziałów e-booka dotyczy projektowania gier przez uczniów. Wyobraź sobie, że starsza klasa dostaje zadanie stworzenia gry dla młodszych: musi dowiedzieć się, czego tamci się uczą, napisać pytania i wyjaśnienia, opracować zasady, przetestować prototyp i poprawić go na podstawie informacji zwrotnej.
W takim projekcie kod nie jest najważniejszy. Najwięcej uczą się ci, którzy muszą dobrze zrozumieć temat, aby przygotować sensowne pytania dla innych. Oczywiście korzystanie z narzędzi przez uczniów trzeba dostosować do wymagań wiekowych i zasad szkoły; młodsi mogą projektować na papierze, a grę w narzędziu przygotowuje nauczyciel.
Pobierz „ZagrAIj!” i wykorzystaj na własnej lekcji
Przygotowałem też osobną kartę e-booka w sekcji „Ebooki o AI”, dzięki której łatwo wrócić do publikacji z katalogu materiałów Edukacji Jutra.
E-book udostępniam bezpłatnie. Możesz wykorzystać gotowe prompty, zmienić temat jednej z gier albo potraktować cały materiał jako punkt wyjścia do własnego projektu. Publikacja jest dostępna na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 (CC BY-NC 4.0).
92 strony, 36 form gier, instrukcje, prompty i przykłady. Wszystko w jednym bezpłatnym e-booku dla nauczycieli.
Pobierz e-book „ZagrAIj!” ↗Jeżeli wypróbujesz którąś z gier, daj znać w komentarzu, jak poszło. Jeszcze bardziej ucieszę się, jeśli stworzysz własną wersję i pokażesz, co udało się dopasować do Twoich uczniów.
Na koniec jestem też ciekaw: która gra z Twojego dzieciństwa zasługiwałaby na szkolną wersję? Być może właśnie od niej zacznie się kolejny ciekawy pomysł.